H Ευρώπη των μεγάλων διλημμάτων

από PRESS

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΡΟΥΚΑΚΗ [@]→{proukakisc@gmail.com}

Σημεία των καιρών, Ιούλιος 2005, ΗΧΟΣ-ΕΙΚΟΝΑ [ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ]

Το σοκ του “όχι” στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα αφύπνισε τους περισσότερους Ευρωπαίους πολίτες που αφημένοι στην πλημμυρίδα των επερχόμενων εξελίξεων, τις δυσκολίες της καθημερινότητας, αλλά και στην παραίτηση τους από τα τεκταινόμενα στην πολιτική καρδιά της Ευρώπης, αδιαφορούσαν. Όμως περισσότερο από οποιανδήποτε συντάραξε την γραφειοκρατία των Βρυξελλών και τους Ευρωπαίους ηγήτορες, εκείνους που με τυπικά δημοκρατικές διαδικασίες αλλά στην πραγματικότητα κεκλεισμένων των θυρών αποφάσισαν ερήμην των πολιτών, αναμένοντας το τελείως αντίθετο αποτέλεσμα.

Βλέποντας κοντύτερα από ότι θα έπρεπε αιφνιδιάστηκαν. Μα πως είναι δυνατόν δυο λαοί, έστω παρακινούμενοι από διαφορετικά κίνητρα, να συγκλίνουν στο «όχι». Και αλήθεια τι επιζητούν όσοι καταψήφισαν αλλά και όσοι σιωπηρά συναίνεσαν;

Να διαλυθεί το περίπλοκο κοινωνικοπολιτικό μόρφωμα που σήμερα αποκαλούμε ευρωπαϊκή ένωση, να εξασθενήσει έως πλήρους αποδιοργάνωσης, να αναδιαμορφωθούν οι γενναίες επιχορηγήσεις, να γίνει έρμαιο στις επιδιώξεις των ΗΠΑ και τις Κίνας; Προφανώς όχι.

Τα ερωτήματα είναι πολλά και πολύ πιθανόν δύσκολο να απαντηθούν σήμερα, έστω και προσεγγιστικά. Ο ατελής συνταγματικός χάρτης περιέχει θετικά αλλά και αρνητικά στοιχεία που μάλλον αλληλοαναιρούνται και για τούτο αντιμετωπίσθηκαν απαξιωτικό στην ολότητα τους και όχι μεμονωμένα.

Μάλιστα κάποιοι υποστήριξαν πως οι περισσότεροι πολίτες δεν έκαναν καν τον κόπο να μελετήσουν ή έστω να διαμορφώσουν μια γενικότερη εικόνα των όσων αναφέρονται. Ούτε και συναίνεσαν στις παραινέσεις των πολιτικών για το γενικευμένο “ναι”. Επιχειρώντας κανείς να δώσει κάποιες γενικές ερμηνείες την αρνητική ψήφο καταλήγει σε ένα μάλλον κοινό συμπέρασμα.

Το “όχι” απευθύνονταν περισσότερο σε όσους κορυφαίους παράγοντες της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής με τις επιλογές τους δημιούργησαν προϋποθέσεις γενικότερης ανασφάλειας.

Απάντησαν όχι στις τακτικές που εξασθένησαν την αγοραστική δύναμη των περισσότερων, και σε εκείνους που επιχειρούν, έστω και υπό το πρίσμα της αναγκαστικής προσαρμογής στην λογική της ανοιχτής αγοράς, να καταλύσουν την ιστορικά καθιερωμένη και μετά από πολλούς αγώνες έννοια του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους.

Είπαν “όχι” στην γενικευμένη αντίληψη περί απόλυτης και καταδυναστευτικής, όπως αποδεικνύεται, κυριαρχίας της αγοράς, και πέραν των όποιων ρατσιστικών αντιλήψεων φοβισμένοι εμφανίσθηκαν αντίθετοι στην εισροή οικονομικών μεταναστών.

Αρνούνται την αποδυνάμωση του δικαιώματος στη μισθωτή εργασία και την διάλυση του κοινωνικού μοντέλου πρόνοιας, προς όφελος μιας ενωμένης Ευρώπης που θα λειτουργεί με μοναδικό κριτήριο τις επιταγές της αγοράς. Ας μην γελιόμαστε.

Το σημερινό ευρωπαϊκό μόρφωμα που διευρύνθηκε βιαστικά προσαρτώντας οικονομικά και πολύ λιγότερο κοινωνικά τα νέα κράτη από το πρώην σοσιαλιστικό μπλοκ αντιμετωπίζεται με μεγάλη καχυποψία. Και παρά τις καλές προθέσεις μάλλον θα ήταν αδύνατον να συμβεί το αντίθετο.

Άλλωστε ο “μέσος” πολίτης αντιμετωπίζει τα καθημερινά ζητήματα με απλή λογική. Νοιώθει να απειλείται η δουλειά του, τα ταμεία που επί χρόνια ασφαλίζεται καταβάλλοντας σημαντικές κρατήσεις, βλέπει την ακρίβεια να διογκώνεται μειώνοντας δραματικά την αγοραστική του ικανότητα.

Κάνει οδυνηρές συγκρίσεις με την εποχή που υπήρχαν ακόμη τα εθνικά νομίσματα. Παρατηρεί αδύναμος να εξασθενεί η εθνική και πολιτιστική του ταυτότητα χάριν της ομογενοποίησης που επιβάλει η ανοικτή αγορά.

Βρίσκεται στην δίνη κλυδωνισμού βιομηχανιών που απολύουν εργαζόμενους, επιβάλουν ολοένα και περισσότερο σκληρότερους όρους, αν τελικώς δεν κλείσουν για να μετακομίσουν σε χώρες όπου η εργασία είναι πολύ φθηνότερη. Αδυνατεί να προγραμματίσει, έστω και στο μίνιμουμ επίπεδο, τη ζωή του όπως θα ήταν αυτονόητο μερικά χρόνια πριν στις δημοκρατικά οργανωμένες κοινωνίες.

Προ του καταιγισμού των καθημερινών προβλημάτων παρακολουθεί ηγέτες να ομιλούν μια συχνά ακατάληπτη γλώσσα πως ενώ μεν αναφέρεται στο ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό σκέλος της ευρωπαϊκής ένωσης δεν απαντάει στο καθημερινό δια ταύτα. Και νοιώθει παραγκωνισμένος, μια ανώνυμη μονάδα διαθέσιμη σε δεκάδες παραχωρήσεων.

Σε αυτό λοιπόν το μέγα ζήτημα της καθημερινότητας πρωτίστως οι Γάλλοι και επικουρικά οι Ολλανδοί απάντησαν “όχι”. Πολύ πιθανόν και άλλοι λαοί θα έπρατταν το ίδιο αν ο πολιτικός ελιγμός της στιγμής δεν άλλαζε ρότα υπέρ διαβουλεύσεων και μετάθεσης στο μέλλον μιας διεξοδικότερης μελέτης του νεκρού πλέον ευρωπαϊκού συντάγματος.

Κάποιοι θα μιλήσουν για το μετέωρο βήμα της Ευρώπης, τον ισχυρό κλονισμό που δέχτηκε η περίτεχνα διαμορφωμένη συνοχή της. Ωστόσο παρά το γεγονός αυτό λειτουργούν ακόμη οι θεσμικές συμφωνίες οι όποιες έστω και σε στοιχειώδες επίπεδο συντηρούν ζωντανό τον πολιτικό και οικονομικό συνδετικό ιστό.

Η ρεαλιστική αντιμετώπιση της πραγματικότητας οδηγεί στη σκέψη ότι στο μέλλον θα έχουμε διάφορα πολιτικά μπλοκ, κατά περίπτωση δηλαδή συμπράξεις κοινών συμφερόντων, και βέβαια διαφορετικής ταχύτητας από τον επιδιωκόμενο μέσο όρο.

Σε κάθε περίπτωση ο διάλογος και ο συνυπολογισμός του κόστους στην καθημερινότητα του πολίτη δεν μπορεί να παρά να θεωρηθεί ο πλέον σημαντικός παράγοντας για να συμπεριληφθεί στις μελλοντική αναμόρφωση του ευρωπαϊκού συντάγματος.

Επιτέλους ας γίνει αντιληπτό ότι η Ευρώπη των λαών, του πολιτισμού και της ιστορίας τους και όχι των γραφειοκρατών θα πρέπει να είναι ο ρυθμιστικός παράγων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: